Soru ve Seçenekler

Soru: Araçların güvenli seyirlerini sağlamak amacıyla belirlenen uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçülerine ne denir?

Seçenekler:

    1. Taşıma sınırı
    1. Dingil ağırlığı
    1. Gabari
    1. Azami ağırlık

Doğru Cevap

2) Gabari

Detaylı Yasal Mevzuat Analizi

Bu soruda ölçülmek istenen kavram, aracın veya taşıtın boyut sınırlarıdır. Karayolu taşımacılığında bir aracın uzunluk, genişlik ve yükseklik bakımından yasal sınırlar içinde olup olmadığı “gabari” kavramı ile ifade edilir.

Gabari ne demektir?

Gabari; bir aracın, taşıdığı yükle birlikte veya yüksüz halde, karayollarında güvenli şekilde seyredebilmesi için mevzuatla belirlenen azami ölçüleri ifade eder. Bu ölçüler, trafik güvenliği, köprü ve tünel geçişleri, yol geometrisi, karşı yönden gelen araçlarla emniyetli geçiş ve altyapının korunması açısından önemlidir.

İlgili mevzuat

Gabari konusu başta şu düzenlemelerle ilişkilidir:

  • 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
  • Karayolları Trafik Yönetmeliği
  • Karayolu Taşıma Yönetmeliği
  • Uygulamada ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen teknik ölçü ve geçiş kuralları

Bu mevzuatta araçların boyutları, taşınan yükün dışa taşması, özel izin gerektiren haller ve gabari dışı taşımalar düzenlenir. Özellikle gabari dışına çıkan yükler, normal taşıma kapsamında değerlendirilemez; çoğu durumda özel izin, güzergâh belirleme ve refakat tedbirleri gerekebilir.

Neden diğer şıklar doğru değildir?

  • Taşıma sınırı: Genel bir ifade olup teknik olarak gabariyi karşılamaz.
  • Dingil ağırlığı: Aracın akslarına binen yük miktarını ifade eder; ölçü sınırı değil, ağırlık sınırıdır.
  • Azami ağırlık: Aracın toplam yüklü ağırlığına ilişkindir; boyutlarla ilgili değildir.

Dolayısıyla soru, aracın fiziksel ölçü limitlerini sorduğu için doğru cevap gabaridir.

SRC sınavı açısından önemi

SRC ve diğer mesleki yeterlilik sınavlarında gabari bilgisi, özellikle:

  • yükleme kuralları,
  • araç boyut limitleri,
  • gabari dışı taşıma,
  • trafik güvenliği,
  • cezai yaptırımlar

başlıkları altında sıkça sorulur. Sürücünün yalnızca yükün ağırlığını değil, yükün araç dışına taşan ölçülerini de kontrol etmesi gerekir.

Önemli Hatırlatmalar

  • Gabari = uzunluk, genişlik ve yükseklik sınırı
  • Dingil ağırlığı = aks başına düşen yük
  • Azami ağırlık = aracın toplam yüklü ağırlığı
  • Gabari dışı taşımalarda çoğu zaman özel izin ve ek güvenlik önlemleri gerekir
  • Taşıma öncesi araç ve yük ölçülerinin mevzuata uygunluğu mutlaka kontrol edilmelidir