Soru ve Seçenekler
Soru: “195/65 R 16 87 V” lastik tanımında altı çizili “16” rakamı neyi ifade eder?
Seçenekler:
- Lastik genişliği
- Kesit oranı
- Jant çapı (İnç)
- Yük kapasitesi
Doğru Cevap
Seçenek 2: Jant çapı (İnç)
Detaylı Yasal Mevzuat Analizi
Bu soru, doğrudan bir trafik kuralı ihlalinden ziyade araç teknik bilgisi ve lastik işaretlemeleri ile ilgilidir. SRC sınavlarında bu tip sorular, sürücünün aracı güvenli ve uygun teknik şartlarda kullanabilmesi için sorulur. Özellikle ticari araç sürücülerinin lastik ebatlarını doğru okuyabilmesi, hem trafik güvenliği hem de araç uygunluğu açısından önemlidir.
1) Lastik kodunun anlamı
195/65 R 16 87 V ifadesi, lastiğin teknik özelliklerini gösterir:
- 195 → Lastik genişliği (mm)
- 65 → Kesit oranı (yanak yüksekliğinin genişliğe oranı)
- R → Radyal yapı
- 16 → Jant çapı (inç)
- 87 → Yük endeksi / taşıma kapasitesi kodu
- V → Hız sembolü
Bu nedenle soruda altı çizili 16, lastiğin takılacağı jantın çapını belirtir ve inç cinsindendir.
2) Mevzuat açısından neden önemlidir?
Türkiye’de araçların teknik şartlara uygun kullanılması, genel olarak Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilir. Araçların lastik ölçülerinin üretici tarafından belirlenen standartlara uygun olması gerekir. Uygun olmayan lastik kullanımı;
- yol tutuşunu bozabilir,
- fren mesafesini uzatabilir,
- direksiyon hâkimiyetini azaltabilir,
- trafik güvenliğini tehlikeye atabilir.
Bu nedenle lastik ebadı, yalnızca teknik bir detay değil; trafik güvenliğini doğrudan etkileyen bir unsurdur.
3) Karayolları Trafik Yönetmeliği ve araç uygunluğu
Karayolları Trafik Yönetmeliği, araçların teknik donanım ve ekipman bakımından güvenli şekilde trafiğe çıkmasını esas alır. Lastikler de bu kapsamda değerlendirilir. Araçta kullanılan lastiklerin;
- araç tipine uygun olması,
- jant ölçüsüyle uyumlu bulunması,
- yük ve hız endeksinin araca uygun olması,
- aşınma sınırlarını aşmaması gerekir.
Bu bağlamda 16 sayısı, lastiğin hangi jant çapına uygun olduğunu gösterdiği için, yanlış yorumlanması halinde sürücü yanlış lastik seçebilir ve bu da teknik uygunsuzluğa yol açabilir.
4) Diğer seçenekler neden yanlıştır?
- Lastik genişliği: Bu değer kodun başındaki 195 sayısıdır.
- Kesit oranı: Bu değer 65’tir.
- Yük kapasitesi: Bu değer 87 yük endeksidir.
Dolayısıyla 16, bu seçenekler arasında yalnızca jant çapını ifade eder.
5) SRC sınavı açısından pratik yorum
SRC 2 gibi yolcu taşımacılığına yönelik sınavlarda araç teknik bilgisi, sürücünün güvenli sürüş sorumluluğunun bir parçasıdır. Lastik kodlarını bilmek;
- doğru lastik seçimi,
- mevsimsel lastik uygulamaları,
- yük taşıma güvenliği,
- araç bakım kontrolü
açısından önem taşır.
Özellikle ticari araçlarda uygun olmayan lastik kullanımı, hem can güvenliğini hem de işletme sorumluluğunu etkileyebilir.
Önemli Hatırlatmalar
- 195 = lastik genişliği
- 65 = kesit oranı
- R = radyal yapı
- 16 = jant çapı (inç)
- 87 = yük endeksi
- V = hız sembolü
Sonuç
Bu soruda doğru cevap, lastik kodundaki “16” sayısının jant çapını (inç) ifade etmesidir. Araç lastik ölçülerini doğru okumak, hem teknik uygunluk hem de trafik güvenliği açısından temel bir sürücü bilgisidir.
İlgili Mevzuat Çerçevesi
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- Karayolları Trafik Yönetmeliği
- Araçların teknik uygunluğu ve güvenli işletilmesine ilişkin ilgili teknik düzenlemeler
Bu mevzuat çerçevesinde araçların, üretici standartlarına ve güvenli kullanım şartlarına uygun şekilde trafiğe çıkarılması esastır.


