SRC Belgesi Rehberi
Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca ticari araç kullanan herkesin sahip olması gereken mesleki yeterlilik belgeleri (1, 2, 3, 4, 5).
SRC Belgesi Nedir?
SRC belgesi, adını "Sürücü" kelimesinin ünsüz harflerinden alan, Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca ticari amaçla yolcu veya eşya taşıyan motorlu araç sürücülerinin almak zorunda oldukları Mesleki Yeterlilik Belgesidir.
Ehliyet (Sürücü Belgesi) aracı kullanmaya yetki verirken, SRC belgesi o araçla "Ticari bir faaliyet" yürütmeye yetki verir.
SRC Belgesi Türleri Nelerdir?
Faaliyet alanınıza göre (Yolcu / Eşya ve Yurt İçi / Yurt Dışı) belge türleri 5 ana başlığa ayrılır:
Uluslararası Yolcu Taşımacılığı
Sınır ötesi otobüs, minibüs ve ticari araç kullanan şoförler içindir. SRC 2 belgesini de kapsar.
Yurt İçi Yolcu Taşımacılığı
Şehir içi ve şehirler arası minibüs, otobüs, taksi ve servis araçlarını kullanan şoförler içindir.
Uluslar. Eşya-Kargo Taşımacılığı
Tır, kamyon, kamyonet ile uluslararası lojistik yapan şoförler içindir. SRC 4 belgesini de kapsar.
Yurt İçi Eşya-Kargo Taşımacılığı
Ülke sınırları içerisinde kamyon, kamyonet, panelvan ile yük ve eşya taşıyan şoförler içindir.
Tehlikeli Madde Taşımacılığı (ADR)
Akaryakıt, kimyasal madde, patlayıcı vb. taşıyan şoförler içindir. SRC 5 alabilmek için öncelikle SRC 3 veya SRC 4 belgesine sahip olmak şarttır.
Kimler Almak Zorunda?
Ruhsatında "Ticari" ibaresi bulunan bir araçla yolcu veya eşya taşıyan tüm sürücüler bu belgeyi almakla yükümlüdür.
- Tır, Kamyon ve Kamyonet (Panelvan) şoförleri
- Otobüs, Minibüs ve Servis şoförleri
- Taksi şoförleri
Ticari araçla "kendi yükünü" taşıyan işletme sahipleri (Örneğin kendi dükkanının malını taşıyan marangozlar) SRC belgesi almak zorundadır. Sadece yetki belgesi türü değişmektedir (Örn: K2 yetki belgesi).
Sınavlı SRC Nasıl Alınır? (Süreç)
25 Şubat 2003 tarihinden sonra ehliyet almış sürücülerin kurumumuzdan eğitim alıp Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yapılan sınavlara katılması şarttır.
Kursa Kayıt
MEB yetkili kursumuza Nüfus Cüzdanı, Ehliyet, Diploma Fotokopisi, Adli Sicil Kaydı ve 2 Fotoğraf ile başvuru yapılır.
Teorik Eğitim
Başvurulan SRC türüne göre 28 ila 36 saatlik (ortalama 4 gün) zorunlu teorik sınıf eğitimi tamamlanır.
MEB Sınavı
Hafta sonu MEB okullarında yapılan test sınavına (40 soru) girilir. Uygulama/görsel sınav kaldırılmıştır; test sınavından en az 60 puan almak başarılı sayılmak için yeterlidir.
E-Devlet Onayı
Sınavı başarıyla geçen adayların belgeleri doğrudan e-Devlet sistemine işlenir, fiziki belge beklenmesine gerek yoktur.
⚠️ Önemli Yasal Kurallar ve Yönetim Stratejileri
Güncel Yaş Sınırları
Eşya taşımacılığı için alt yaş 18, otobüs için 24'tür. Üst yaş sınırı yönetmelikte 66 iken, güncel genelgelerle '66 yaşından gün almamış olma' şeklinde uzatılmıştır. 66 yaşına girildiği gün belge pasife düşer.
Çift Taraflı Trafik Cezası
Denetimlerde SRC belgesi eksikliği tespit edildiğinde ceza sadece şoföre yazılmaz. 'Mesleki yeterliliği olmayan şoför çalıştırmaktan' dolayı yetki belgesi sahibi firmaya da yüksek idari para cezası kesilir.
Belgesiz Çalışma Cezaları
Mevzuata göre SRC belgesi olmadan ticari araç kullananlara idari para cezası kesilmektedir. Üstelik bu ceza hem aracı kullanan sürücüye hem de ruhsat sahibi işletmeye (firmaya) ayrı ayrı uygulanır.
Denetimlerde ve kazalarda ağır kusurlu sayılmamak için trafiğe belgesiz çıkmayınız.